Luteina, zwana również progesteronem jest ważnym kobiecym hormonem. Odpowiedzialny jest za prawidłowy przebieg cyklu miesiączkowego, podczas którego zmienia swoje stężenie w zależności od fazy cyklu. Jakie właściwości posiada luteina oraz czym grozi jej niedobór?
Luteina – właściwości
Luteina jest hormonem produkowanym przez układ nerwowy, korę nadnerczy oraz ciałko żółte w jajniku, a w trakcie ciąży przez łożysko. Jej działanie przede wszystkim oparte jest o pośrednictwo receptorów zlokalizowanych przysadce mózgowej, gruczołach sutkowych, układzie nerwowym, macicy i innych miejscach. Metabolizm luteiny przebiega w nerkach i wątrobie, natomiast jej obecność umożliwia regulację wzrostu błony śluzowej macicy, przemianę jej błon śluzowych, jajeczkowanie oraz odbywające się cyklicznie zmiany szyjki macicy, nabłonku jajowodów i pochwy.
W trakcie ciąży luteina pełni znacznie więcej funkcji, m.in.:
- wspomaga produkcję hormonów płodu,
- powoduje zmiany w gruczołach mlecznych,
- wspiera inicjowanie porodu,
- hamuje reakcje immunologiczne matki na antygeny płodu.
Poziom luteiny a miesiączka
Poziom stężenia luteiny podczas cyklu miesiączkowego zmienia swoją wartość. Na początku jest go niewiele, zaczyna wzrastać przed fazą jajeczkowania osiągając najwyższą wartość pomiędzy 20 a 22 dniem cyklu. Istotną kwestią jest, iż po zapłodnieniu hormon ten jest nadal produkowany, a w sytuacji jego braku zapłodnienia jego poziom spada około 27 dnia, co skutkuje pojawieniem się miesiączki.
Luteina – jej nadmiar i niedobór w organizmie
Sprawdzenie poziomu luteiny może się odbyć za pomocą badań laboratoryjnych. Niezbędna jest do tego próbka krwi. Warto pamiętać o dwóch istotnych kwestiach:
- najlepszy czas na przeprowadzenie takiego badania to siódmy lub ósmy dzień po owulacji,
- wartość stężenia progesteronu w ciągu dnia nie jest stabilna, ponieważ organizm wydziela go w sposób pulsacyjny. Tak więc poziom luteiny może się różnić w zależności od pory przeprowadzenia badania. Sugerowane jest pobranie dwóch próbek krwi w ciągu doby.
Ponadto, na podstawie kilku charakterystycznych objawów można podejrzewać, iż poziom luteiny w organizmie jest za niski lub zbyt wysoki. Uzależnione jest to jednak od organizmu kobiety. W sytuacji gdy nie jest ona w ciąży, niedobór objawia się odchyleniami cyklu miesiączkowego połączonego z nieregularnymi menstruacjami, które potrafią być niezwykle obfite. Innymi efektami niedoboru luteiny są plamienia miesiączkowe, wahania nastroju oraz niewłaściwy wzrost masy ciała. Również nieudane starania zajścia w ciąże mogą być skutkiem niedoboru progesteronu.
W przypadku wystąpieniu nadmiaru luteiny głównymi objawami są:
- zatrzymanie wody w organizmie,
- poszerzenie naczyń krwionośnych,
- żylaki oraz obrzęki na nogach, rękach i twarzy.
