Luteina, zwana również progesteronem jest ważnym kobiecym hormonem. Odpowiedzialny jest za prawidłowy przebieg cyklu miesiączkowego, podczas którego zmienia swoje stężenie w zależności od fazy cyklu. Jakie właściwości posiada luteina oraz czym grozi jej niedobór?

 

Luteina – właściwości

Luteina jest hormonem produkowanym przez układ nerwowy, korę nadnerczy oraz ciałko żółte w jajniku, a w trakcie ciąży przez łożysko. Jej działanie przede wszystkim oparte jest o pośrednictwo receptorów zlokalizowanych przysadce mózgowej, gruczołach sutkowych, układzie nerwowym, macicy i innych miejscach. Metabolizm luteiny przebiega w nerkach i wątrobie, natomiast jej obecność umożliwia regulację wzrostu błony śluzowej macicy, przemianę jej błon śluzowych, jajeczkowanie oraz odbywające się cyklicznie zmiany szyjki macicy, nabłonku jajowodów i pochwy.

W trakcie ciąży luteina pełni znacznie więcej funkcji, m.in.:

  • wspomaga produkcję hormonów płodu,
  • powoduje zmiany w gruczołach mlecznych,
  • wspiera inicjowanie porodu,
  • hamuje reakcje immunologiczne matki na antygeny płodu.

 

Poziom luteiny a miesiączka

Poziom stężenia luteiny podczas cyklu miesiączkowego zmienia swoją wartość. Na początku jest go niewiele, zaczyna wzrastać przed fazą jajeczkowania osiągając najwyższą wartość pomiędzy 20 a 22 dniem cyklu. Istotną kwestią jest, iż po zapłodnieniu hormon ten jest nadal produkowany, a w sytuacji jego braku zapłodnienia jego poziom spada około 27 dnia, co skutkuje pojawieniem się miesiączki.

 

Luteina – jej nadmiar i niedobór w organizmie

Sprawdzenie poziomu luteiny może się odbyć za pomocą badań laboratoryjnych. Niezbędna jest do tego próbka krwi. Warto pamiętać o dwóch istotnych kwestiach:

  • najlepszy czas na przeprowadzenie takiego badania to siódmy lub ósmy dzień po owulacji,
  • wartość stężenia progesteronu w ciągu dnia nie jest stabilna, ponieważ organizm wydziela go w sposób pulsacyjny. Tak więc poziom luteiny może się różnić w zależności od pory przeprowadzenia badania. Sugerowane jest pobranie dwóch próbek krwi w ciągu doby.

Ponadto, na podstawie kilku charakterystycznych objawów można podejrzewać, iż poziom luteiny w organizmie jest za niski lub zbyt wysoki. Uzależnione jest to jednak od organizmu kobiety. W sytuacji gdy nie jest ona w ciąży, niedobór objawia się odchyleniami cyklu miesiączkowego połączonego z nieregularnymi menstruacjami, które potrafią być niezwykle obfite. Innymi efektami niedoboru luteiny są plamienia miesiączkowe, wahania nastroju oraz niewłaściwy wzrost masy ciała. Również nieudane starania zajścia w ciąże mogą być skutkiem niedoboru progesteronu.

W przypadku wystąpieniu nadmiaru luteiny głównymi objawami są:

  • zatrzymanie wody w organizmie,
  • poszerzenie naczyń krwionośnych,
  • żylaki oraz obrzęki na nogach, rękach i twarzy.